Bir insan neden narsist olur?

Hepimiz narsist doğarız. Bazılarımız öyle kalır…

Bebekler için dünyanın merkezi kendileridir. Acıktıklarında, bir şeye ihtiyaç duyduklarında öfkelenir, ağlar ve ilgi isterler. Empati kurma yetenekleri gelişmemiştir. Hiçbir bebek “Şimdi gecenin bir yarısı ağlamayım annem babam yarın işe gidecek” diye düşünemez. Bebeğin gözünde anne baba, sınırsız güçleri olan, ölümsüz mitolojik canlılardır. Kendisine hizmet etmek ve ihtiyaçlarını görmek için yaratılmışlardır. Bebekler dünyaya alışırken etraflarından ilgi görmeye, ihtiyaçlarının yakınındakiler tarafından karşılanmasına ve koşulsuz sevilmeye ihtiyaç duyarlar. Hiçbir bebek sorumluluk sahibi olamaz, aşık olamaz, hayır işleri yapamaz, dertlenemez. İnsanın ilk yılları kendini tanımak ve temel ihtiyaçlarını karşılama yollarını keşfetmek odağında geçer. Bu temel evre 6 yaşına kadar sürer.


Hayatın ilk yıllarındaki narsistik evrenin ardından kendisinin farkına varan çocuk diğerlerini fark etmeye ve anlamaya başlar. Onları hissetmeyi öğrenir. Bu evrede öğrenilen dış dünya ile ilişki kurma biçimi kişinin tüm hayatı boyunca kuracağı tüm ilişkileri şekillendirecektir. Narsistler gelişimin bu evresine geçemeyen çocuklar olarak kalırlar.

Peki bu evreye geçmeyi engellen nedir?

Bu durumun temelinde çocuğun büyüme evresinde anne baba tarafından gerçek üstü şekilde idealize edilmesi, çocukta mevcut olmayan yeteneklerin/üstünlüklerin ondan beklenmesi, çocuğa herkes için geçerli olan kuralların öğretilmemesi veya büyüdüğü evde kuralların onun için geçerli olmaması ile birlikte ebeveyn ve çocuk arasında koşulsuz ve gerçek sevgiye dayalı bir bağ geliştirilememiş olması yatıyor.

Narsistik kişilik bozukluğuna sahip olan yetişkinlerin genellikle çocukluklarında duygusal yoksunluk yaşadıkları görülür. Anne çocuğa yoğun ilgi gösterebilir fakat bu genellikle yüzeysel veya fiziksel bir ilgidir ve inandırıcı değildir. Çocuk anneyle ilişkisinde içten ve koşulsuz sevgiyi tam olarak hissedemez. Bununla birlikte ebeveynlerde çocuğu gerçek üstü bir biçimde yüceltme davranışı görülür. Çocuk takdir görür, onaylanır, beğenilir, başkalarına kötü davranmasına müsamaha gösterilir. Fakat temel ilgi ve sevgi ihtiyaçları karşılanmamıştır. Kendi benlikleri yok sayılmıştır, görülmemiş, duyulmamıştır. Onları o olduğu için ve koşulsuz sevecek bir ebeveyn deneyimi yaşamamışlardır.

Bu kişilik bozukluğunun temelinde yatan ebeveyn davranışlarından biri de ebeveynin çocuğu bilinçli veya bilinçsiz olarak kullanıyor/sömürüyor olmasıdır. Bu sömürü, eşin ilgisini kazanmak için çocuğun kullanılması, çocuğu objeleştirme, sevginin ancak çocuktan beklenen üstün başarıyı gerçekleştirirse çocuğa hissettirilmesi, çocuğun cinsel veya duygusal olarak istismar edilmesi şeklinde olabilir. Bu durum çocuğun ikili ilişkiler konusundaki algısının fayda sağlama temelinde kurgulanmasına neden olmaktadır.

Narsizmin temellerinin atıldığı evde çocuk mükemmel olduğuna veya öyle olması gerektiğine inandırılarak yetişir. Büyüdükçe aslında bu durumun gerçekçi olmadığını fark eden çocuk, içsel olarak kendini değersiz hissetmeye başlar. Anne babanın kendisini bahsettikleri bu üstün özellikleri nedeniyle sevmektedir, ancak o gerçekte bu özelliklere sahip değildir. Bu farkındalık çocuğu derinden yaralar. Derin bir değersizlik hissi geliştirir. İçindeki zayıf benliğini sürekli olarak bastırmak durumunda kalan çocuk bu durumla baş edebilmek için kendine gerçek olmayan bir dünya yaratır. Bu fantastik dünyada kral odur, diğerleri ona hizmet etmek için yaratılmış kölelerdir. Bu aşamada çocuk kendisine ebeveynleri tarafından hissettirilemeyen güven ve sevgiyi dış dünyadan almayı reddeder. Tüm çabası ve sevgisini kendisine yönlendirir. Bunun sonucunda dışarıdan gerçek anlamda sevgi alamaz veya veremezler. Onay kabul edebilirler, ilgi kabul edebilirler, takdir kabul edebilirler fakat sevgiyi kabul edemezler. Empati kuramaz ve yüzeysel olmayan bir ilişki içinde bulunamazlar. Sonuç olarak özlerindeki değersizlik ve kusurluluk hissiyle baş edebilmek için narsistik bir savunma mekanizmasına sahip olurlar. Bu da tedavisi olmayan bir kişilik bozukluğu geliştirmelerine yol açmaktadır.

Yorumlar

Popular Posts

Narsistin beni sevmesini nasıl sağlarım? Narsist için mükemmel eş kimdir?

Neden sizi seçti?

Narsizm Belirtileri